จัดการมรดก: ค่าใช้จ่าย ระยะเวลา และเอกสาร
เหมาะกับ: ทายาทที่ต้องโอนทรัพย์ของผู้เสียชีวิต และผู้ที่ธนาคารแจ้งว่าต้องมีคำสั่งศาลก่อน
คำตอบสั้น
ทรัพย์ที่มีทะเบียน เช่น ที่ดิน รถ และบัญชีธนาคาร มักโอนไม่ได้จนกว่าจะมีคำสั่งตั้งผู้จัดการมรดก ค่าใช้จ่ายหลักคือค่าธรรมเนียมศาลซึ่งไม่สูง กับค่าธรรมเนียมโอนที่สำนักงานที่ดินซึ่งกรณีรับมรดกมีอัตราต่ำกว่าการซื้อขายทั่วไป
ค่าธรรมเนียมทางการ คิดจากอะไร
| รายการ | ฐานคำนวณ |
|---|---|
| ค่าธรรมเนียมศาลในคดีร้องขอตั้งผู้จัดการมรดก | เป็นคดีไม่มีข้อพิพาทเมื่อไม่มีใครคัดค้าน จึงคิดอัตราคงที่ ไม่ได้คิดตามมูลค่ากองมรดก |
| ค่าธรรมเนียมโอนมรดกที่สำนักงานที่ดิน | โอนให้ทายาทโดยธรรมมีอัตราต่ำกว่าโอนให้บุคคลอื่น จึงควรตรวจสถานะทายาทให้ชัด |
| ค่าประกาศและค่าคัดเอกสารทะเบียนราษฎร | ต้องคัดทะเบียนบ้าน มรณบัตร และสูติบัตรของทายาทหลายฉบับ คิดเป็นรายฉบับ |
| ภาษีการรับมรดก | เก็บเฉพาะส่วนที่เกินเพดานมูลค่าที่กฎหมายกำหนด กองมรดกขนาดทั่วไปจึงมักไม่ถึงเกณฑ์ |
อัตราค่าธรรมเนียมเปลี่ยนแปลงได้ตามประกาศของหน่วยงาน หน้านี้จึงอธิบายวิธีคิดแทนการระบุยอดรวมสำเร็จรูป
อะไรทำให้ค่าบริการต่างกัน
มีพินัยกรรมหรือไม่
พินัยกรรมที่ทำถูกแบบช่วยลดข้อโต้แย้งได้มาก ส่วนพินัยกรรมที่แบบไม่ครบมักกลายเป็นคดีมีข้อพิพาท
จำนวนทายาทและความยินยอม
ทายาทที่ให้ความยินยอมครบทำให้ศาลพิจารณาเร็ว การขาดคนเดียวอาจต้องส่งหมายเพิ่ม
ทรัพย์อยู่หลายจังหวัด
ต้องเดินเรื่องที่สำนักงานที่ดินแต่ละแห่ง ทำให้เวลารวมยาวกว่าที่คิด
มีหนี้สินของผู้ตาย
ทายาทรับผิดไม่เกินทรัพย์มรดกที่ได้รับ แต่ต้องจัดการเจ้าหนี้ให้ถูกลำดับก่อนแบ่ง
ใช้เวลาเท่าไรในแต่ละขั้น
1. รวบรวมเอกสารทะเบียนราษฎรและบัญชีทรัพย์
2–4 สัปดาห์
เป็นขั้นที่ช้าที่สุดเสมอ เพราะต้องตามเอกสารเก่าและติดต่อทายาทหลายคน
2. ยื่นคำร้องต่อศาล
1 วัน
ยื่นต่อศาลในเขตที่ผู้ตายอยู่อาศัยก่อนเสียชีวิต หรือเขตที่ทรัพย์มรดกตั้งอยู่
3. นัดไต่สวนคำร้อง
1–2 เดือนหลังยื่น
ถ้าไม่มีผู้คัดค้าน มักไต่สวนนัดเดียวจบ
4. รับคำสั่งศาลและโอนทรัพย์
2–6 สัปดาห์
ต้องรอคำสั่งถึงที่สุดก่อน แล้วจึงนำไปใช้กับธนาคารและสำนักงานที่ดิน
เอกสารที่ต้องเตรียมก่อนเริ่ม
- มรณบัตรและทะเบียนบ้านที่จำหน่ายชื่อผู้ตายแล้ว
- เอกสารแสดงความเป็นทายาท เช่น ทะเบียนสมรส สูติบัตร และทะเบียนรับบุตรบุญธรรม
- บัญชีทรัพย์มรดกพร้อมเอกสารสิทธิ เช่น โฉนด สมุดบัญชี และทะเบียนรถ
- หนังสือให้ความยินยอมของทายาทคนอื่นในการตั้งผู้จัดการมรดก
ค่าใช้จ่ายที่คนมักลืมคิด
- ค่าติดตามเอกสารเก่าที่สำนักทะเบียนต่างจังหวัดเมื่อทายาทย้ายภูมิลำเนาหลายครั้ง
- ค่าใช้จ่ายในการจัดการหนี้และภาษีค้างของผู้ตายก่อนแบ่งทรัพย์
- ค่าดำเนินการเพิ่มถ้าพบทรัพย์รายการใหม่หลังศาลมีคำสั่งแล้ว
คำถามที่พบบ่อย
ไม่ตั้งผู้จัดการมรดกได้ไหมถ้าทายาทตกลงกันได้
ทรัพย์ที่ไม่มีทะเบียนอาจแบ่งกันเองได้ แต่ที่ดิน บัญชีธนาคาร และหุ้น มักต้องใช้คำสั่งศาล เพราะหน่วยงานต้องการผู้มีอำนาจจัดการที่ชัดเจน
ใครมีสิทธิเป็นผู้จัดการมรดก
ทายาทหรือผู้มีส่วนได้เสียร้องขอได้ และศาลจะดูความเหมาะสมกับความยินยอมของทายาทอื่นประกอบ ผู้ที่มีข้อพิพาทกับกองมรดกมักไม่ได้รับแต่งตั้ง
ทายาทอยู่ต่างประเทศต้องกลับมาไหม
ไม่จำเป็นต้องกลับทุกคน สามารถทำหนังสือให้ความยินยอมและมอบอำนาจที่รับรองตามระเบียบแล้วส่งกลับมาใช้ในคดีได้
มีกำหนดเวลาที่ต้องร้องขอไหม
การตั้งผู้จัดการมรดกไม่มีกำหนดตายตัวเท่าอายุความเรียกร้องส่วนแบ่งของทายาท จึงไม่ควรปล่อยนานเพราะอาจกระทบสิทธิเรียกร้องบางอย่าง
อยากได้ตัวเลขของกรณีคุณเอง
ส่งรายละเอียดเข้ามา เราจะแจกแจงว่าส่วนไหนเป็นค่าธรรมเนียมราชการ ส่วนไหนเป็นค่าบริการ และอะไรที่ยังไม่จำเป็นต้องจ่ายตอนนี้
เรื่องอื่นที่คนอ่านต่อ
- จดทะเบียนบริษัท: ค่าใช้จ่าย ระยะเวลา และเอกสาร
- โอนกรรมสิทธิ์ที่ดินและคอนโด: ค่าใช้จ่ายและเวลา
- ฟ้องคดีแพ่ง: ค่าขึ้นศาล ค่าทนาย และเวลาที่ใช้
- วีซ่าทำงานและใบอนุญาตทำงาน: ค่าใช้จ่ายและเวลา
- หย่า: ค่าใช้จ่าย ระยะเวลา และเอกสารที่ต้องใช้
- จดเครื่องหมายการค้า: ค่าใช้จ่าย ระยะเวลา และเอกสาร
- ถูกเลิกจ้าง: ค่าใช้จ่ายในการเรียกร้องสิทธิและระยะเวลา
- ปิดงบและตรวจสอบบัญชีประจำปี: ค่าใช้จ่ายและกำหนดเวลา
- รับรองเอกสารไปใช้ต่างประเทศ: ค่าใช้จ่ายและลำดับขั้น
แหล่งอ้างอิง
ทีมทนายความและผู้สอบบัญชี Thai Law & Accounting Services · ตรวจทานโดยทนายความผู้ทำคำรับรองลายมือชื่อและเอกสาร (Notarial Services Attorney) ขึ้นทะเบียนกับสภาทนายความในพระบรมราชูปถัมภ์ · ปรับปรุง 2026-08