ฟ้องคดีแพ่ง: ค่าขึ้นศาล ค่าทนาย และเวลาที่ใช้
เหมาะกับ: เจ้าหนี้ ผู้เสียหายจากสัญญา และผู้ที่ถูกฟ้องและต้องประเมินความคุ้มค่าในการสู้คดี
คำตอบสั้น
ค่าขึ้นศาลคิดเป็นอัตราร้อยละของทุนทรัพย์และมีเพดาน จึงประเมินล่วงหน้าได้แม่นกว่าค่าทนาย ส่วนเวลาขึ้นกับว่าคู่ความสู้เต็มรูปหรือไกล่เกลี่ยจบ คดีที่ตกลงกันได้ในชั้นไกล่เกลี่ยใช้เวลาเพียงเศษเสี้ยวของคดีที่สืบพยานครบทุกปาก
ค่าธรรมเนียมทางการ คิดจากอะไร
| รายการ | ฐานคำนวณ |
|---|---|
| ค่าขึ้นศาล | คิดเป็นร้อยละของทุนทรัพย์ที่เรียกร้อง และมีเพดานสูงสุดต่อคดี คดีไม่มีทุนทรัพย์คิดเป็นอัตราคงที่ |
| ค่าส่งหมายและค่าประกาศ | คิดตามระยะทางและจำนวนจำเลย ถ้าส่งไม่ได้ต้องประกาศหนังสือพิมพ์ซึ่งเพิ่มทั้งเงินและเวลา |
| ค่าฤชาธรรมเนียมในชั้นบังคับคดี | เกิดหลังชนะคดี เช่น ค่ายึดทรัพย์และค่าขายทอดตลาด คิดจากมูลค่าทรัพย์ที่บังคับ |
| ค่าใช้จ่ายพยานผู้เชี่ยวชาญ | ไม่ใช่ค่าธรรมเนียมศาล แต่จำเป็นในคดีก่อสร้าง บัญชี และการแพทย์ จึงต้องตั้งงบไว้ตั้งแต่ต้น |
อัตราค่าธรรมเนียมเปลี่ยนแปลงได้ตามประกาศของหน่วยงาน หน้านี้จึงอธิบายวิธีคิดแทนการระบุยอดรวมสำเร็จรูป
อะไรทำให้ค่าบริการต่างกัน
จำนวนพยานและเอกสาร
คดีที่ต้องสืบพยานหลายปากและแปลเอกสารต่างประเทศใช้เวลาเตรียมมากกว่าเนื้อหาข้อกฎหมายเสียอีก
จำเลยอยู่ต่างจังหวัดหรือต่างประเทศ
การส่งหมายข้ามเขตและการเดินทางไปศาลทำให้ต้นทุนต่อนัดสูงขึ้นชัดเจน
โอกาสไกล่เกลี่ย
ถ้าคู่กรณียังคุยกันได้ การไกล่เกลี่ยในศาลมักลดทั้งเวลาและค่าใช้จ่ายลงมาก
การอุทธรณ์และฎีกา
การวางแผนตั้งแต่ชั้นต้นว่าจะสู้ถึงชั้นใดมีผลต่อวิธีนำสืบและงบประมาณรวม
ใช้เวลาเท่าไรในแต่ละขั้น
1. เตรียมคำฟ้องและหลักฐาน
1–4 สัปดาห์
ขึ้นกับความครบของเอกสารที่ลูกความมีอยู่แล้ว ไม่ใช่ความยากของกฎหมาย
2. ยื่นฟ้องและส่งหมาย
2–6 สัปดาห์
ถ้าจำเลยหลบเลี่ยงต้องขอส่งโดยวิธีอื่นซึ่งใช้เวลาเพิ่ม
3. ชี้สองสถานและไกล่เกลี่ย
1–3 เดือน
หลายคดีจบตรงนี้ด้วยสัญญาประนีประนอมที่บังคับได้เหมือนคำพิพากษา
4. สืบพยานและพิพากษาชั้นต้น
6–18 เดือน
ขึ้นกับปริมาณคดีในศาลนั้นและจำนวนนัดที่ต้องเลื่อน
เอกสารที่ต้องเตรียมก่อนเริ่ม
- สัญญา ใบสั่งซื้อ ใบส่งของ หรือหลักฐานการโอนเงินที่แสดงมูลหนี้
- หนังสือทวงถามและหลักฐานการส่งที่ระบุวันรับ
- รายละเอียดเท่าที่รู้เกี่ยวกับเงินฝาก ที่ดิน หรือรายได้ของอีกฝ่าย เพื่อประเมินว่าชนะแล้วจะเก็บเงินได้จริงแค่ไหน
- บันทึกการสนทนาหรืออีเมลที่แสดงการยอมรับหนี้
ค่าใช้จ่ายที่คนมักลืมคิด
- ค่าเดินทางและค่าเสียเวลาของพยานที่ต้องมาศาลหลายนัด
- ค่าสืบทรัพย์หลังชนะคดี ซึ่งบางกรณีแพงกว่าค่าขึ้นศาลตอนต้น
- ดอกเบี้ยและค่าเสียหายที่งอกระหว่างคดี ซึ่งกระทบยอดที่ต้องชำระของฝ่ายแพ้
คำถามที่พบบ่อย
ชนะคดีแล้วได้ค่าทนายคืนไหม
ศาลกำหนดค่าทนายความให้ฝ่ายชนะได้ แต่จำนวนที่กำหนดมักต่ำกว่าค่าจ้างจริงที่ตกลงกับสำนักงาน จึงไม่ควรวางแผนงบโดยคาดว่าจะได้คืนเต็ม
ฟ้องแล้วลูกหนี้ไม่มีทรัพย์จะทำอย่างไร
คำพิพากษาบังคับได้ภายในอายุความบังคับคดี จึงยังมีโอกาสสืบทรัพย์ภายหลัง แต่ควรประเมินตั้งแต่ก่อนฟ้องว่าคุ้มกับค่าขึ้นศาลหรือไม่
คดีมโนสาเร่ต่างจากคดีแพ่งทั่วไปอย่างไร
ทุนทรัพย์ต่ำกว่าเกณฑ์เข้าสู่กระบวนการที่เร็วและยืดหยุ่นกว่า ฟ้องด้วยวาจาได้และค่าธรรมเนียมต่ำกว่า เหมาะกับหนี้ก้อนเล็กที่ไม่ซับซ้อน
ต้องไปศาลเองทุกนัดไหม
นัดที่ต้องเบิกความต้องไปเอง ส่วนนัดพิจารณาทั่วไปทนายไปแทนได้ การไกล่เกลี่ยมักขอให้ตัวความมาด้วยเพราะต้องตัดสินใจ
อยากได้ตัวเลขของกรณีคุณเอง
ส่งรายละเอียดเข้ามา เราจะแจกแจงว่าส่วนไหนเป็นค่าธรรมเนียมราชการ ส่วนไหนเป็นค่าบริการ และอะไรที่ยังไม่จำเป็นต้องจ่ายตอนนี้
เรื่องอื่นที่คนอ่านต่อ
- จดทะเบียนบริษัท: ค่าใช้จ่าย ระยะเวลา และเอกสาร
- โอนกรรมสิทธิ์ที่ดินและคอนโด: ค่าใช้จ่ายและเวลา
- วีซ่าทำงานและใบอนุญาตทำงาน: ค่าใช้จ่ายและเวลา
- หย่า: ค่าใช้จ่าย ระยะเวลา และเอกสารที่ต้องใช้
- จัดการมรดก: ค่าใช้จ่าย ระยะเวลา และเอกสาร
- จดเครื่องหมายการค้า: ค่าใช้จ่าย ระยะเวลา และเอกสาร
- ถูกเลิกจ้าง: ค่าใช้จ่ายในการเรียกร้องสิทธิและระยะเวลา
- ปิดงบและตรวจสอบบัญชีประจำปี: ค่าใช้จ่ายและกำหนดเวลา
- รับรองเอกสารไปใช้ต่างประเทศ: ค่าใช้จ่ายและลำดับขั้น
แหล่งอ้างอิง
ทีมทนายความและผู้สอบบัญชี Thai Law & Accounting Services · ตรวจทานโดยทนายความผู้ทำคำรับรองลายมือชื่อและเอกสาร (Notarial Services Attorney) ขึ้นทะเบียนกับสภาทนายความในพระบรมราชูปถัมภ์ · ปรับปรุง 2026-08