คู่มือค่าชดเชยเลิกจ้างและการเลิกจ้างไม่เป็นธรรม: อัตรา 6 ขั้น สินจ้างแทนการบอกกล่าว และศาลแรงงาน
ปรับปรุงเนื้อหา:
การเลิกจ้างในไทยมีเงินหลายก้อนที่มักถูกรวมเรียกว่า “ค่าชดเชย” ทั้งที่ฐานกฎหมายต่างกัน คือเงินตามช่วงอายุงาน เงินกรณีไม่แจ้งล่วงหน้า เงินแทนพักร้อนคงเหลือ และเงินเยียวยากรณีถูกให้ออกโดยไม่มีเหตุอันควร คู่มือนี้แยกแต่ละก้อนให้ทั้งลูกจ้างและฝ่ายบุคคลตรวจได้ก่อนลงนามเอกสารใด ๆ
สรุปสั้น
นายจ้างที่เลิกจ้างโดยลูกจ้างไม่ได้กระทำผิดร้ายแรงตามมาตรา 119 ต้องจ่ายค่าชดเชยตามมาตรา 118 พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 (แก้ไข พ.ศ. 2562) ตามอายุงาน 6 ขั้น ตั้งแต่ 30 วันสำหรับอายุงาน 120 วันแต่ไม่ครบ 1 ปี จนถึง 400 วันสำหรับอายุงาน 20 ปีขึ้นไป หากแจ้งล่วงหน้าไม่ถึงหนึ่งรอบจ่ายเงินเดือน (เพดาน 3 เดือน) ต้องจ่ายสินจ้างแทนการบอกกล่าวเพิ่ม และหากเลิกจ้างโดยไม่มีเหตุสมควร ลูกจ้างฟ้องศาลแรงงานขอค่าเสียหายหรือให้รับกลับเข้าทำงานได้ตามมาตรา 49 พ.ร.บ.จัดตั้งศาลแรงงานฯ
อัตราค่าชดเชยตามมาตรา 118
| อายุงาน | ค่าชดเชย (ค่าจ้างอัตราสุดท้าย) |
|---|---|
| 120 วัน – ไม่ครบ 1 ปี | 30 วัน |
| 1 ปี – ไม่ครบ 3 ปี | 90 วัน |
| 3 ปี – ไม่ครบ 6 ปี | 180 วัน |
| 6 ปี – ไม่ครบ 10 ปี | 240 วัน |
| 10 ปี – ไม่ครบ 20 ปี | 300 วัน |
| 20 ปีขึ้นไป | 400 วัน |
ขั้นตอนทำตามได้จริง
- 1
1. ตรวจเหตุผลการเลิกจ้าง
เหตุตามมาตรา 119 เช่น การโกงงาน การตั้งใจก่อความเสียหายแก่บริษัท หรือการขาดงาน 3 วันทำงานติดต่อกันโดยไม่มีเหตุอันสมควร ต้องระบุในหนังสือเลิกจ้าง นายจ้างยกเหตุที่ไม่ได้ระบุไว้ขึ้นอ้างภายหลังไม่ได้ (ม.17 วรรคสาม)
- 2
2. คำนวณเงินทุกก้อน
ค่าชดเชยใช้ค่าจ้างอัตราสุดท้าย ลูกจ้างรายเดือนให้หารด้วย 30 เพื่อหาค่าจ้างรายวัน จากนั้นรวมสินจ้างแทนการบอกกล่าว เงินแทนพักร้อนที่เหลือ (ม.67) และค่าจ้างค้างจ่าย
- 3
3. อ่านเอกสารก่อนลงนาม
หนังสือ “ลาออกโดยสมัครใจ” หรือบันทึกว่าไม่ติดใจเรียกร้อง อาจทำให้เสียสิทธิค่าชดเชยได้ หากถูกกดดันให้ลาออก ควรปฏิเสธการลงนามและขอให้นายจ้างออกหนังสือเลิกจ้าง
- 4
4. ร้องพนักงานตรวจแรงงานหรือฟ้องศาล
ลูกจ้างยื่นคำร้องต่อพนักงานตรวจแรงงาน (แบบ คร.7) ที่สำนักงานสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน หรือฟ้องศาลแรงงานโดยตรงได้ การฟ้องคดีแรงงานได้รับยกเว้นค่าขึ้นศาล และฟ้องด้วยวาจาได้
- 5
5. เตรียมไกล่เกลี่ยในศาลแรงงาน
ศาลแรงงานจะไกล่เกลี่ยก่อนสืบพยาน เตรียมสัญญา หลักฐานรายได้ทุกเดือน จดหมายแจ้งให้ออก และผลประเมินงาน เพื่อประเมินข้อเสนอประนีประนอมได้อย่างมีข้อมูล
ข้อควรระวัง
- เซ็นใบลาออกเพราะถูกบอกว่าจะได้เงินเร็วกว่า
- นายจ้างไม่ระบุเหตุตาม ม.119 ในหนังสือเลิกจ้าง
- คำนวณจากเงินเดือนฐานโดยไม่รวมเงินที่เป็นค่าจ้าง
- สับสนค่าชดเชยกับสินจ้างแทนการบอกกล่าว
คำถามที่พบบ่อย
ลูกจ้างทดลองงานได้ค่าชดเชยหรือไม่
ได้ หากทำงานครบ 120 วันขึ้นไป สถานะทดลองงานไม่ได้ยกเว้นค่าชดเชยตามมาตรา 118
ลูกจ้างต่างชาติใช้กฎหมายเดียวกันหรือไม่
พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงานใช้กับลูกจ้างที่ทำงานในไทยโดยไม่แบ่งสัญชาติ แต่การสิ้นสุดการจ้างอาจกระทบใบอนุญาตทำงานและวีซ่า จึงต้องวางแผนเรื่องเข้าเมืองควบคู่ด้วย
ค่าบริการทนายคดีแรงงานเท่าไร
สำนักงานไม่แสดงราคาค่าบริการบนเว็บไซต์ แนบสัญญาและจดหมายแจ้งให้ออกมาทางช่องทางติดต่อ ทีมงานจะประเมินและส่งใบเสนอราคา
แหล่งอ้างอิง
ข้อมูลทั่วไปไม่ใช่การวินิจฉัยคดีเฉพาะบุคคล ก่อนดำเนินการให้ตรวจตัวบทฉบับปัจจุบัน คำสั่งศาลและข้อเท็จจริงกับทนาย วันนัดและผลคดีไม่อาจรับประกันได้
ปรึกษาเจ้าหน้าที่และขอใบเสนอราคา
ติดต่อเพื่อปรึกษาและขอใบเสนอราคาตามรูปคดีและเขตอำนาจศาล
คู่มืออื่น
- คู่มือขั้นตอนดำเนินคดีแพ่งในศาล: บอกกล่าว ฟ้อง ชี้สองสถาน สืบพยาน และบังคับคดี
- คู่มือการต่อสู้คดีอาญาและประกันตัว: สอบสวน อัยการ ไต่สวนมูลฟ้อง และพิจารณาคดี
- คู่มือฟ้องศาลแรงงาน: เลิกจ้างไม่เป็นธรรม ค่าชดเชย ค่าบอกกล่าว และสัญญาจ้าง
- คู่มือร้องขอตั้งผู้จัดการมรดกและคดีมรดก: ทายาท พินัยกรรม และการแบ่งทรัพย์