คู่มือคดีล้มละลายบุคคลธรรมดา: เกณฑ์หนี้ 1 ล้านบาท การยื่นขอรับชำระหนี้ และการปลดจากล้มละลายเมื่อครบ 3 ปี
ปรับปรุงเนื้อหา:

ลูกหนี้ที่ถูกฟ้องหลายคดีพร้อมกัน และเจ้าหนี้ที่บังคับคดีแพ่งแล้วยึดอะไรไม่ได้ มักมาถึงคำถามเดียวกันว่าควรเข้าสู่กระบวนการล้มละลายหรือไม่ คดีล้มละลายมีผลรุนแรงต่อชีวิตและธุรกิจของลูกหนี้ แต่ก็เป็นทางที่กฎหมายใช้รวบรวมทรัพย์เพื่อแบ่งให้เจ้าหนี้อย่างเท่าเทียม คู่มือนี้อธิบายเงื่อนไข ผลทางกฎหมาย และทางออกของทั้งสองฝ่าย
สรุปสั้น
พ.ร.บ.ล้มละลาย พ.ศ. 2483 มาตรา 9 ให้เจ้าหนี้ฟ้องลูกหนี้ล้มละลายได้เมื่อลูกหนี้มีหนี้สินล้นพ้นตัว เป็นหนี้เจ้าหนี้ผู้เป็นโจทก์คนเดียวหรือหลายคนรวมกันไม่น้อยกว่า 1,000,000 บาทสำหรับบุคคลธรรมดา หรือ 2,000,000 บาทสำหรับนิติบุคคล และหนี้นั้นกำหนดจำนวนได้แน่นอน เมื่อศาลสั่งพิทักษ์ทรัพย์ อำนาจจัดการทรัพย์สินตกแก่เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ เจ้าหนี้ทุกรายต้องยื่นคำขอรับชำระหนี้ภายใน 2 เดือนนับแต่วันโฆษณาคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาด (มาตรา 91) และบุคคลล้มละลายโดยทั่วไปจะได้รับการปลดจากล้มละลายเมื่อครบ 3 ปีนับแต่ศาลพิพากษาให้ล้มละลาย (มาตรา 81/1) เว้นแต่มีเหตุให้ขยายเวลา
ลำดับสถานะในคดีล้มละลาย
| สถานะ | ผลต่อลูกหนี้ |
|---|---|
| พิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาด | จัดการทรัพย์สินเองไม่ได้ ต้องรายงานรายได้และขออนุญาตก่อนเดินทางออกนอกประเทศ |
| ประชุมเจ้าหนี้ครั้งแรก | อาจเสนอขอประนอมหนี้ก่อนล้มละลาย |
| ศาลพิพากษาให้ล้มละลาย | เริ่มนับระยะเวลาปลดจากล้มละลาย |
| ปลดจากล้มละลาย | หลุดพ้นหนี้ที่ขอรับชำระได้ เว้นหนี้บางประเภทตามมาตรา 77 |
ขั้นตอนทำตามได้จริง
- 1
1. เจ้าหนี้: ตรวจเกณฑ์และหลักฐานหนี้สินล้นพ้นตัว
รวบรวมคำพิพากษาหรือสัญญาที่แสดงจำนวนหนี้ชัดเจน รายงานการบังคับคดีที่ไม่พบทรัพย์ และหนังสือทวงถามตามที่กฎหมายสันนิษฐานไว้ในมาตรา 8
- 2
2. ยื่นฟ้องต่อศาลล้มละลาย
ยื่นต่อศาลล้มละลายกลาง หรือศาลจังหวัดที่ลูกหนี้มีภูมิลำเนาในต่างจังหวัด ศาลพิจารณาโดยรวบรัด และอาจยกฟ้องหากลูกหนี้พิสูจน์ได้ว่าชำระหนี้ได้ทั้งหมด
- 3
3. ยื่นคำขอรับชำระหนี้ภายใน 2 เดือน
เจ้าหนี้ทุกรายรวมถึงผู้ที่ไม่ได้เป็นโจทก์ ต้องยื่นต่อกรมบังคับคดีภายในกำหนด เจ้าหนี้ต่างประเทศอาจขอขยายได้ไม่เกิน 2 เดือน หากพ้นกำหนดอาจหมดสิทธิรับเฉลี่ย
- 4
4. ลูกหนี้: ให้การและพิจารณาประนอมหนี้
ลูกหนี้ต้องให้การเรื่องทรัพย์สินต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ การเสนอประนอมหนี้ที่เจ้าหนี้ยอมรับและศาลเห็นชอบ อาจทำให้ไม่ต้องถูกพิพากษาให้ล้มละลาย
- 5
5. ติดตามการปลดจากล้มละลาย
นับระยะเวลาจากวันพิพากษาให้ล้มละลาย การปกปิดทรัพย์หรือไม่ให้ความร่วมมืออาจทำให้ระยะเวลาขยายเป็น 5 หรือ 10 ปี ขอหนังสือรับรองการปลดจากกรมบังคับคดีเมื่อพ้นกำหนด
ข้อควรระวัง
- นับรวมหนี้ที่จำนวนยังไม่แน่นอนเพื่อให้ถึงเกณฑ์
- เจ้าหนี้ไม่ได้ยื่นคำขอรับชำระหนี้เพราะคิดว่าโจทก์ยื่นแทน
- ย้ายทรัพย์สินไปไว้ชื่อคนในครอบครัวช่วงใกล้ถูกฟ้องล้มละลาย
- เดินทางออกนอกประเทศโดยไม่ได้รับอนุญาต
คำถามที่พบบ่อย
ลูกหนี้ยื่นขอล้มละลายเองได้หรือไม่
ได้ หากมีหนี้สินล้นพ้นตัวและจำนวนหนี้ถึงเกณฑ์ตามกฎหมาย แต่ควรประเมินทางเลือกอื่นก่อน เช่น ไกล่เกลี่ยหนี้ หรือฟื้นฟูกิจการสำหรับธุรกิจ
ผู้ค้ำประกันต้องรับผิดต่อหรือไม่เมื่อลูกหนี้ล้มละลาย
การปลดจากล้มละลายของลูกหนี้ไม่ทำให้ผู้ค้ำประกันหลุดพ้นโดยอัตโนมัติ ผู้ค้ำประกันควรตรวจสัญญาและสิทธิตามกฎหมายค้ำประกันที่แก้ไขแล้ว
ค่าบริการทนายคดีล้มละลายเท่าไร
สำนักงานไม่แสดงราคาค่าบริการบนเว็บไซต์ ส่งรายการหนี้ คำพิพากษา และสถานะคดีผ่านช่องทางติดต่อ เจ้าหน้าที่จะประเมินและส่งใบเสนอราคา
แหล่งอ้างอิง
- พระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 – สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
- กรมบังคับคดี – คดีล้มละลายและการยื่นคำขอรับชำระหนี้
- ศาลล้มละลายกลาง
ข้อมูลทั่วไปไม่ใช่การวินิจฉัยคดีเฉพาะบุคคล ก่อนดำเนินการให้ตรวจตัวบทฉบับปัจจุบัน คำสั่งศาลและข้อเท็จจริงกับทนาย วันนัดและผลคดีไม่อาจรับประกันได้
ปรึกษาเจ้าหน้าที่และขอใบเสนอราคา
ติดต่อเพื่อปรึกษาและขอใบเสนอราคาตามรูปคดีและเขตอำนาจศาล
คู่มืออื่น
- คู่มือขั้นตอนดำเนินคดีแพ่งในศาล: บอกกล่าว ฟ้อง ชี้สองสถาน สืบพยาน และบังคับคดี
- คู่มือการต่อสู้คดีอาญาและประกันตัว: สอบสวน อัยการ ไต่สวนมูลฟ้อง และพิจารณาคดี
- คู่มือฟ้องศาลแรงงาน: เลิกจ้างไม่เป็นธรรม ค่าชดเชย ค่าบอกกล่าว และสัญญาจ้าง
- คู่มือร้องขอตั้งผู้จัดการมรดกและคดีมรดก: ทายาท พินัยกรรม และการแบ่งทรัพย์