คู่มือคดีหมิ่นประมาทออนไลน์: ร้องทุกข์ภายใน 3 เดือน ข้อต่อสู้สุจริต และความสัมพันธ์กับ พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์
ปรับปรุงเนื้อหา:
รีวิวร้านอาหาร โพสต์ตำหนิอดีตนายจ้าง หรือคลิปเล่าเรื่องคู่กรณี อาจกลายเป็นหมายเรียกได้ภายในไม่กี่สัปดาห์ ขณะเดียวกันผู้ถูกกล่าวหาจำนวนมากไม่รู้ว่ากฎหมายคุ้มครองการแสดงความเห็นโดยสุจริต คู่มือนี้อธิบายทั้งฝั่งผู้เสียหายที่ต้องการดำเนินคดี และฝั่งผู้ถูกกล่าวหาที่ต้องการต่อสู้หรือเจรจายุติ
สรุปสั้น
การใส่ความผู้อื่นต่อบุคคลที่สามจนน่าจะทำให้เสียชื่อเสียงเป็นความผิดตาม ป.อาญา มาตรา 326 และหากทำโดยการโฆษณา เช่น โพสต์สาธารณะบนสื่อสังคมออนไลน์ เป็นเหตุเพิ่มโทษตามมาตรา 328 สูงสุดจำคุก 2 ปีและปรับ 200,000 บาท ความผิดนี้เป็นความผิดอันยอมความได้ ผู้เสียหายต้องร้องทุกข์ภายใน 3 เดือนนับแต่รู้เรื่องความผิดและรู้ตัวผู้กระทำ (มาตรา 96) ผู้ถูกกล่าวหาอาจอ้างการแสดงความเห็นโดยสุจริตตามมาตรา 329 หรือพิสูจน์ความจริงตามมาตรา 330 เว้นแต่เป็นเรื่องส่วนตัวที่ไม่เป็นประโยชน์แก่ประชาชน ส่วน พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฯ มาตรา 14(1) ที่แก้ไขปี 2560 ไม่ใช้กับความผิดฐานหมิ่นประมาท
บทบัญญัติหลัก
| มาตรา | สาระ |
|---|---|
| ป.อาญา ม.326 | หมิ่นประมาททั่วไป จำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 20,000 บาท |
| ป.อาญา ม.328 | เผยแพร่ต่อสาธารณะ: โทษสูงสุด 2 ปีกับค่าปรับ 200,000 บาท |
| ป.อาญา ม.329 | ข้อยกเว้นความผิด เช่น ติชมด้วยความเป็นธรรม |
| ป.อาญา ม.330 | พิสูจน์ความจริงได้ เว้นแต่เรื่องส่วนตัว |
| ป.พ.พ. ม.423 | ค่าเสียหายทางแพ่งจากการไขข่าวที่ฝ่าฝืนความจริง |
ขั้นตอนทำตามได้จริง
- 1
1. เก็บพยานหลักฐานดิจิทัลทันที
บันทึกภาพหน้าจอให้เห็น URL วันเวลา ชื่อบัญชี และจำนวนผู้เข้าถึง พร้อมบันทึกวิดีโอหน้าจอขณะเลื่อนดู เพราะโพสต์อาจถูกลบ หากเป็นไปได้ให้มีพยานบุคคลร่วมเห็นการบันทึก
- 2
2. ระบุตัวผู้โพสต์และนับวัน
กรอบ 3 เดือนเริ่มเมื่อรู้ทั้งเรื่องและตัวผู้กระทำ บัญชีนิรนามอาจต้องอาศัยพนักงานสอบสวนขอข้อมูลจากผู้ให้บริการ จดวันที่รู้ตัวผู้กระทำไว้เป็นหลักฐาน
- 3
3. เลือกช่องทาง: ร้องทุกข์หรือฟ้องเอง
ผู้เสียหายร้องทุกข์ต่อพนักงานสอบสวน หรือยื่นฟ้องต่อศาลเองโดยตรงก็ได้ การฟ้องเองศาลจะไต่สวนมูลฟ้องก่อน และอาจฟ้องเรียกค่าเสียหายทางแพ่งควบคู่
- 4
4. ฝั่งผู้ถูกกล่าวหา: ประเมินข้อต่อสู้
พิจารณาว่าข้อความเป็นความเห็นต่อเรื่องที่ประชาชนวิจารณ์ได้หรือเป็นการยืนยันข้อเท็จจริง มีหลักฐานความจริงหรือไม่ และใช้ถ้อยคำเกินสมควรหรือไม่ อย่าลบโพสต์หรือโพสต์ตอบโต้ก่อนปรึกษา เพราะอาจกระทบพยานหลักฐานและเจตนา
- 5
5. เจรจายอมความ
เนื่องจากยอมความได้ คดีมักยุติด้วยการขอโทษสาธารณะ ลบข้อความ และชดใช้ค่าเสียหาย เมื่อยอมความแล้วสิทธินำคดีอาญามาฟ้องระงับ ควรทำบันทึกข้อตกลงที่ระบุถ้อยคำขอโทษและช่องทางเผยแพร่ให้ชัด
ข้อควรระวัง
- รอเกิน 3 เดือนหลังรู้ตัวผู้โพสต์
- ภาพหน้าจอไม่เห็น URL หรือวันเวลา
- ผู้ถูกกล่าวหาตอบโต้ด้วยโพสต์ใหม่ที่ทำให้ความผิดหนักขึ้น
- เข้าใจว่ากดแชร์ไม่ถือเป็นการเผยแพร่
คำถามที่พบบ่อย
รีวิวสินค้าหรือบริการตามจริงผิดหรือไม่
การติชมด้วยความเป็นธรรมต่อสินค้าหรือบริการที่เปิดให้สาธารณะใช้ อาจเข้าข้อยกเว้นมาตรา 329 แต่ต้องแยกความเห็นออกจากข้อกล่าวหาข้อเท็จจริง และหลีกเลี่ยงถ้อยคำดูหมิ่นที่เกินกว่าการวิจารณ์
ชาวต่างชาติถูกแจ้งความหมิ่นประมาทจะเดินทางออกได้หรือไม่
หากมีหมายจับหรือศาลกำหนดเงื่อนไขประกันตัว อาจถูกห้ามเดินทางออกนอกราชอาณาจักร ควรตรวจสถานะคดีก่อนเดินทาง
ค่าบริการทนายคดีหมิ่นประมาทเท่าไร
สำนักงานไม่แสดงราคาค่าบริการบนเว็บไซต์ ส่งภาพหน้าจอและวันที่ทราบเรื่องมาทางช่องทางติดต่อ ทีมงานจะประเมินและส่งใบเสนอราคา
แหล่งอ้างอิง
- ประมวลกฎหมายอาญา – ฐานข้อมูลกฤษฎีกา
- กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม – พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฯ
- สำนักงานตำรวจแห่งชาติ – การแจ้งความออนไลน์
ข้อมูลทั่วไปไม่ใช่การวินิจฉัยคดีเฉพาะบุคคล ก่อนดำเนินการให้ตรวจตัวบทฉบับปัจจุบัน คำสั่งศาลและข้อเท็จจริงกับทนาย วันนัดและผลคดีไม่อาจรับประกันได้
ปรึกษาเจ้าหน้าที่และขอใบเสนอราคา
ติดต่อเพื่อปรึกษาและขอใบเสนอราคาตามรูปคดีและเขตอำนาจศาล
คู่มืออื่น
- คู่มือขั้นตอนดำเนินคดีแพ่งในศาล: บอกกล่าว ฟ้อง ชี้สองสถาน สืบพยาน และบังคับคดี
- คู่มือการต่อสู้คดีอาญาและประกันตัว: สอบสวน อัยการ ไต่สวนมูลฟ้อง และพิจารณาคดี
- คู่มือฟ้องศาลแรงงาน: เลิกจ้างไม่เป็นธรรม ค่าชดเชย ค่าบอกกล่าว และสัญญาจ้าง
- คู่มือร้องขอตั้งผู้จัดการมรดกและคดีมรดก: ทายาท พินัยกรรม และการแบ่งทรัพย์