สัญญาไม่เปิดเผยข้อมูล (NDA) กับ พ.ร.บ.ความลับทางการค้า พ.ศ. 2545: องค์ประกอบ ขอบเขต และอายุความ

องค์ประกอบความลับทางการค้าตาม ม.3

ขั้นตอนทำตามได้จริง

1. 1

   1. ตรวจว่าข้อมูลเข้าองค์ประกอบ ม.3 หรือไม่

   ม.3 นิยามความลับทางการค้าสามประการสะสม: เป็นข้อมูลการค้าที่ยังไม่รู้จักกันโดยทั่วไปหรือเข้าถึงไม่ได้ในหมู่บุคคลที่เกี่ยวข้อง มีประโยชน์เชิงพาณิชย์เนื่องจากการเป็นความลับ และผู้ควบคุมใช้มาตรการที่เหมาะสมรักษาไว้เป็นความลับ ข้อมูลที่ลูกค้าหรือช่างทั่วไปรู้อยู่แล้ว หรือที่บริษัทไม่เคยจำกัดการเข้าถึง มักไม่เข้าองค์ประกอบ การจัดทำบัญชีข้อมูลลับและวันเริ่มใช้มาตรการช่วยเป็นพยานในอนาคต

2. 2

   2. กำหนดขอบเขตข้อมูลและผู้เข้าถึงใน NDA

   เขียนนิยามข้อมูลความลับให้ชี้ชัดได้ เช่น ระบุหมวดเอกสาร รหัสโครงการ หรือการทำเครื่องหมาย 'ลับ' มากกว่าวลีครอบจักรวาล ระบุว่าผู้รับเปิดเผยต่อใครได้บ้าง เช่น ลูกจ้าง ที่ปรึกษา หรือผู้รับเหมาช่วงที่จำเป็นต่อวัตถุประสงค์ และให้ผู้รับรับผิดชอบการไหลของข้อมูลไปยังบุคคลเหล่านั้น ระยะเวลาผูกพันควรสัมพันธ์กับอายุประโยชน์เชิงพาณิชย์ของข้อมูล ไม่ใช่ตัวเลขลอย ๆ

3. 3

   3. เขียนข้อยกเว้นให้สอดคล้องกับ ม.7

   ม.7 กำหนดการกระทำที่ไม่ถือเป็นการละเมิด เช่น ผู้ได้มาซึ่งความลับจากธุรกรรมโดยไม่รู้ว่าอีกฝ่ายได้มาจากการละเมิด การเปิดเผยโดยหน่วยงานรัฐเพื่อสาธารณสุขหรือประโยชน์สาธารณะ การค้นพบโดยอิสระ และ reverse engineering ผลิตภัณฑ์ที่หาได้ทั่วไปโดยสุจริต เว้นแต่ผู้ประเมินตกลงไว้เป็นอย่างอื่น NDA ควรเขียนข้อยกเว้นมาตรฐาน เช่น ข้อมูลสาธารณะ ข้อมูลที่มีก่อน หรือที่ต้องเปิดเผยตามกฎหมาย แต่กำหนดหน้าที่แจ้งล่วงหน้าเมื่อจำเป็นต้องเปิดเผย

4. 4

   4. เตรียมการบังคับใช้: คำสั่งคุ้มครองตาม ม.8

   เมื่อมีหลักฐานชัดเจนว่ามีการละเมิดหรือกำลังจะละเมิด ผู้ควบคุมความลับทางการค้าร้องขอต่อศาลให้มีคำสั่งคุ้มครองชั่วคราวห้ามการละเมิด หรือคำสั่งคุ้มครองถาวรได้ตาม ม.8 การเตรียมพยานตั้งแต่เนิ่น เช่น บันทึกการเข้าถึงระบบ อีเมล หรือข้อมูลที่อดีตลูกจ้างนำออกไป มีความสำคัญกว่าการรอจนเสียหายเต็มที่ การล่าช้าอาจทำให้ศาลมองว่าไม่จำเป็นต้องคุ้มครองชั่วคราว

5. 5

   5. นับอายุความตาม ม.10 ให้ถูกต้อง

   ม.10 บัญญัติว่าไม่ให้นำคดีละเมิดความลับทางการค้ามาฟ้องเมื่อพ้น 3 ปีนับแต่วันที่ผู้ควบคุมความลับทางการค้ารู้ถึงการละเมิดและรู้ตัวผู้ละเมิด แต่อย่างไรก็ตามต้องไม่เกิน 10 ปีนับแต่วันละเมิด การนับสองชั้นนี้ต่างจากอายุความทั่วไป เมื่อรู้การละเมิดแล้วจึงไม่ควรรอเก็บหลักฐานนานเกินเหตุ หมายเหตุ: บทความบางฉบับอ้างอายุความไว้ที่มาตราอื่น ซึ่งไม่ตรงตัวบท ให้อ้าง ม.10 เสมอ

6. 6

   6. เชื่อม NDA เข้ากับมาตรการองค์กร

   NDA เป็นเพียงมาตรการหนึ่ง ให้ทำงานร่วมกับสิทธิ์เข้าถึงระบบตามตำแหน่ง การทำเครื่องหมายเอกสาร การฝึกอบรม และขั้นตอนเมื่อลูกจ้างลาออก เช่น คืนอุปกรณ์และยืนยันลบข้อมูล นอกจากนี้ พ.ร.บ.ฯ ยังมีบทกำหนดโทษทางอาญาสำหรับการเปิดเผยความลับทางการค้าในบางกรณี แต่การฟ้องอาญาใช้แทนการป้องกันเชิงระบบไม่ได้ หากข้อมูลมีมูลค่าสูงควรให้ทนายตรวจทั้งสัญญาและกระบวนการภายในพร้อมกัน

ข้อควรระวัง

• เขียน NDA กว้างแต่ไม่มีมาตรการรักษาความลับจริง ทำให้ข้อมูลไม่เข้าองค์ประกอบ ม.3
• ลืมข้อยกเว้นตาม ม.7 เช่น reverse engineering โดยสุจริต จนบังคับข้อตกลงไม่ได้ตามที่คิด
• รอเก็บหลักฐานจนพ้น 3 ปีนับแต่รู้การละเมิดตาม ม.10

คำถามที่พบบ่อย

แหล่งอ้างอิง

• พ.ร.บ.ความลับทางการค้า พ.ศ. 2545 (กรมทรัพย์สินทางปัญญา)
• WIPO Lex — Trade Secrets Act B.E. 2545 (ฉบับรวมแก้ไข 2558)
• สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา — ตัวบท พ.ร.บ.ความลับทางการค้า

ข้อมูลทั่วไปไม่ใช่การวินิจฉัยคดีเฉพาะบุคคล ก่อนดำเนินการให้ตรวจตัวบทฉบับปัจจุบัน คำสั่งศาลและข้อเท็จจริงกับทนาย วันนัดและผลคดีไม่อาจรับประกันได้

คู่มืออื่น

• คู่มือขั้นตอนดำเนินคดีแพ่งในศาล: บอกกล่าว ฟ้อง ชี้สองสถาน สืบพยาน และบังคับคดี
• คู่มือการต่อสู้คดีอาญาและประกันตัว: สอบสวน อัยการ ไต่สวนมูลฟ้อง และพิจารณาคดี
• คู่มือฟ้องศาลแรงงาน: เลิกจ้างไม่เป็นธรรม ค่าชดเชย ค่าบอกกล่าว และสัญญาจ้าง
• คู่มือร้องขอตั้งผู้จัดการมรดกและคดีมรดก: ทายาท พินัยกรรม และการแบ่งทรัพย์