คู่มืออุทธรณ์และฎีกา: กำหนด 1 เดือน ข้อจำกัดอุทธรณ์ข้อเท็จจริง และระบบขออนุญาตฎีกา
ปรับปรุงเนื้อหา:
การแพ้คดีในศาลชั้นต้นยังไม่ใช่จุดสิ้นสุด แต่สิทธิอุทธรณ์มีกำหนดเวลาสั้นและมีข้อจำกัดที่หลายคนไม่ทราบ ตั้งแต่ปี 2558 คดีแพ่งที่จะขึ้นสู่ศาลฎีกาต้องได้รับอนุญาตก่อน ทำให้คุณภาพของคำฟ้องอุทธรณ์และการวางประเด็นตั้งแต่ชั้นต้นยิ่งสำคัญ คู่มือนี้สรุปสิ่งที่ต้องตัดสินใจภายในไม่กี่สัปดาห์หลังฟังคำพิพากษา
สรุปสั้น
คดีแพ่งยื่นอุทธรณ์ภายใน 1 เดือนนับแต่วันอ่านคำพิพากษา (ป.วิ.พ. ม.229) พร้อมค่าธรรมเนียมและเงินที่ต้องชำระตามคำพิพากษา คดีที่ทุนทรัพย์พิพาทไม่เกิน 50,000 บาท ห้ามอุทธรณ์ในข้อเท็จจริง (ม.224) การฎีกาคดีแพ่งต้องยื่นคำร้องขออนุญาตฎีกาพร้อมฎีกาภายใน 1 เดือนนับแต่อ่านคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ (ม.244/1 และ ม.247) คดีอาญาอุทธรณ์ภายใน 1 เดือนเช่นกัน (ป.วิ.อ. ม.198) ขอขยายเวลาได้เฉพาะมีพฤติการณ์พิเศษและควรยื่นก่อนครบกำหนด
กำหนดเวลาและเงื่อนไขหลัก
| ขั้นตอน | กำหนด | เงื่อนไข |
|---|---|---|
| อุทธรณ์คดีแพ่ง | 1 เดือนนับแต่อ่านคำพิพากษา | ทุนทรัพย์ไม่เกิน 50,000 บาท อุทธรณ์ได้เฉพาะข้อกฎหมาย |
| ฎีกาคดีแพ่ง | 1 เดือนนับแต่อ่านคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ | ต้องได้รับอนุญาตจากศาลฎีกา |
| อุทธรณ์คดีอาญา | 1 เดือนนับแต่อ่านคำพิพากษา | มีข้อจำกัดอุทธรณ์ข้อเท็จจริงในคดีโทษเล็กน้อยบางประเภท |
ขั้นตอนทำตามได้จริง
- 1
1. ขอคัดคำพิพากษาและบันทึกคำเบิกความทันที
กำหนด 1 เดือนเริ่มนับตั้งแต่วันอ่านคำพิพากษา ไม่ใช่วันที่ได้รับเอกสาร ขอคัดถ่ายคำพิพากษา คำเบิกความพยาน และเอกสารในสำนวนในวันเดียวกันหรือโดยเร็วที่สุด
- 2
2. แยกประเด็นข้อเท็จจริงและข้อกฎหมาย
ระบุว่าศาลชั้นต้นรับฟังพยานผิดพลาดอย่างไร หรือปรับใช้กฎหมายผิดอย่างไร ประเด็นที่ไม่ได้ยกขึ้นว่ากันมาแล้วในศาลชั้นต้นโดยหลักยกขึ้นใหม่ในชั้นอุทธรณ์ไม่ได้ เว้นแต่ปัญหาเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยของประชาชน
- 3
3. เตรียมเงินวางศาลและทุเลาการบังคับ
ผู้แพ้คดีแพ่งต้องนำเงินค่าฤชาธรรมเนียมที่ต้องใช้แทนตามคำพิพากษามาวางพร้อมอุทธรณ์ การอุทธรณ์ไม่ได้หยุดการบังคับคดีโดยอัตโนมัติ หากไม่ต้องการให้ถูกยึดทรัพย์ระหว่างอุทธรณ์ ต้องยื่นคำร้องขอทุเลาการบังคับและอาจต้องวางหลักประกัน
- 4
4. ยื่นอุทธรณ์ให้ครบและทันกำหนด
อุทธรณ์ต้องแสดงเหตุโดยชัดแจ้ง การอ้างเพียงว่าไม่เห็นด้วยกับคำพิพากษาอาจถูกวินิจฉัยว่าไม่ชัดแจ้ง ถ้าจำเป็นต้องขยายเวลา ต้องยื่นคำร้องก่อนครบกำหนดพร้อมเหตุพิเศษ
- 5
5. ประเมินโอกาสขออนุญาตฎีกา
ศาลฎีกาจะอนุญาตเมื่อเป็นปัญหาสำคัญ เช่น ปัญหาเกี่ยวกับประโยชน์สาธารณะ คำพิพากษาขัดกันหรือขัดแนวคำพิพากษาฎีกา หรือเป็นปัญหาข้อกฎหมายที่ยังไม่มีแนวบรรทัดฐาน ควรเขียนคำร้องให้ชี้ว่าคดีเข้าเหตุใด ไม่ใช่เพียงย้ำว่าศาลล่างผิด
ข้อควรระวัง
- นับกำหนดอุทธรณ์จากวันที่ได้รับเอกสารแทนวันอ่านคำพิพากษา
- อุทธรณ์ข้อเท็จจริงในคดีทุนทรัพย์ไม่เกิน 50,000 บาท
- ไม่ขอทุเลาการบังคับจนทรัพย์ถูกยึดระหว่างอุทธรณ์
- ยื่นขอขยายเวลาหลังครบกำหนดแล้ว
คำถามที่พบบ่อย
เปลี่ยนทนายในชั้นอุทธรณ์ได้หรือไม่
ได้ ทนายใหม่ต้องได้รับใบแต่งทนายและควรได้สำนวนครบโดยเร็ว เพราะกำหนดเวลาไม่ได้ขยายออกเพียงเพราะเปลี่ยนทนาย
ถ้าศาลฎีกาไม่อนุญาตให้ฎีกา คดีจบหรือไม่
โดยหลักคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ถึงที่สุด เหลือเพียงช่องทางพิเศษที่จำกัดมาก เช่น การขอพิจารณาใหม่ในบางกรณี จึงควรทุ่มเทคุณภาพในชั้นอุทธรณ์ตั้งแต่แรก
ค่าบริการทนายชั้นอุทธรณ์เท่าไร
สำนักงานไม่แสดงราคาค่าบริการบนเว็บไซต์ ส่งสำเนาคำพิพากษาและวันที่อ่านคำพิพากษาให้เจ้าหน้าที่เพื่อขอใบเสนอราคาโดยเร็ว ค่าขึ้นศาลชั้นอุทธรณ์และฎีกาเป็นค่าธรรมเนียมรัฐแยกต่างหาก
แหล่งอ้างอิง
ข้อมูลทั่วไปไม่ใช่การวินิจฉัยคดีเฉพาะบุคคล ก่อนดำเนินการให้ตรวจตัวบทฉบับปัจจุบัน คำสั่งศาลและข้อเท็จจริงกับทนาย วันนัดและผลคดีไม่อาจรับประกันได้
ปรึกษาเจ้าหน้าที่และขอใบเสนอราคา
ติดต่อเพื่อปรึกษาและขอใบเสนอราคาตามรูปคดีและเขตอำนาจศาล
คู่มืออื่น
- คู่มือขั้นตอนดำเนินคดีแพ่งในศาล: บอกกล่าว ฟ้อง ชี้สองสถาน สืบพยาน และบังคับคดี
- คู่มือการต่อสู้คดีอาญาและประกันตัว: สอบสวน อัยการ ไต่สวนมูลฟ้อง และพิจารณาคดี
- คู่มือฟ้องศาลแรงงาน: เลิกจ้างไม่เป็นธรรม ค่าชดเชย ค่าบอกกล่าว และสัญญาจ้าง
- คู่มือร้องขอตั้งผู้จัดการมรดกและคดีมรดก: ทายาท พินัยกรรม และการแบ่งทรัพย์