สัญญาก่อนสมรส สมรสข้ามชาติ และรับบุตรบุญธรรม

กฎหมายไทยกำหนดว่าข้อตกลงเกี่ยวกับทรัพย์สินระหว่างสามีภริยาที่ทำก่อนสมรสจะมีผลก็ต่อเมื่อจดแจ้งไว้ในทะเบียนสมรสพร้อมกับการจดทะเบียน หากทำภายหลังจะกลายเป็นข้อตกลงระหว่างสมรสซึ่งฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งบอกล้างได้ในระหว่างสมรสหรือภายในกำหนดเวลาหลังการสมรสสิ้นสุด ความต่างนี้ตัดสินคดีแบ่งทรัพย์สินได้ทั้งเรื่อง

ในทางปฏิบัติ นายทะเบียนแต่ละอำเภอมีแนวปฏิบัติเรื่องรูปแบบเอกสาร จำนวนพยาน และล่ามที่แตกต่างกันในรายละเอียด คู่รักที่เดินทางมาจากต่างจังหวัดหรือต่างประเทศจึงควรยืนยันเงื่อนไขล่วงหน้า มากกว่าไปถึงในวันนัดแล้วพบว่าเอกสารรับรองโสดหมดอายุหรือคำแปลไม่ผ่าน

เนื้อหาที่ตกลงกันได้จริงมีขอบเขต ข้อตกลงเรื่องการแบ่งทรัพย์สิน การจัดการกิจการ และหนี้สินก่อนสมรสทำได้กว้าง แต่ข้อตกลงที่ตัดสิทธิบุตร ตัดสิทธิเรียกค่าอุปการะเลี้ยงดูล่วงหน้า หรือขัดต่อความสงบเรียบร้อย ศาลจะไม่บังคับให้ การเขียนให้กว้างเกินจริงจึงไม่ได้เพิ่มความคุ้มครอง แต่เพิ่มความเสี่ยงว่าจะถูกตัดทั้งข้อ

การจดทะเบียนสมรสระหว่างคนไทยกับชาวต่างชาติเริ่มจากหนังสือรับรองสถานภาพจากสถานทูตของฝ่ายต่างชาติ ตามด้วยการแปลเป็นภาษาไทยและรับรองคำแปลที่กระทรวงการต่างประเทศ แล้วจึงยื่นต่อนายทะเบียน แต่ละขั้นมีอายุการใช้งานของเอกสาร การจัดคิวผิดลำดับทำให้ต้องเริ่มใหม่ทั้งชุด

คู่สมรสที่จดทะเบียนในต่างประเทศแล้วมักเข้าใจว่าไม่ต้องทำอะไรในไทย ความจริงคือการบันทึกฐานะแห่งครอบครัวไว้ในทะเบียนไทยทำให้ใช้สิทธิได้จริงในเรื่องมรดก การซื้อขายอสังหาริมทรัพย์ และการขอวีซ่าตามคู่สมรส การละเลยขั้นนี้มักปรากฏผลตอนที่ฝ่ายหนึ่งเสียชีวิตแล้วเท่านั้น

บุตรที่เกิดจากบิดามารดาที่ไม่ได้จดทะเบียนสมรสถือเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายของมารดาเสมอ แต่จะเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายของบิดาต่อเมื่อมีการจดทะเบียนสมรสภายหลัง จดทะเบียนรับรองบุตร หรือมีคำพิพากษาของศาล ผลของสถานะนี้กระทบทั้งสิทธิมรดก การใช้นามสกุล และการขอสัญชาติหรือวีซ่าตามบิดา

การรับบุตรบุญธรรมโดยผู้ขอที่มีสัญชาติต่างประเทศต้องผ่านการพิจารณาของคณะกรรมการและมีช่วงทดลองเลี้ยงดูซึ่งกินเวลาหลายเดือน กระบวนการนี้ออกแบบมาเพื่อคุ้มครองเด็กเป็นหลัก ดังนั้นความสมบูรณ์ของเอกสารด้านรายได้ ที่อยู่อาศัย และรายงานสังคมสงเคราะห์มีน้ำหนักมากกว่าความเร่งด่วนของผู้ขอ