วิธีเตรียมฟ้องคดีแพ่งในศาลไทย

คำฟ้องต้องแสดงชัดแจ้งถึงสภาพแห่งข้อหา คำขอบังคับ และข้อเท็จจริงที่เป็นหลักแห่งข้อหา ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง คำฟ้องที่เคลือบคลุม ยื่นผิดศาล หรือเสียค่าขึ้นศาลไม่ครบ อาจถูกสั่งไม่รับหรือให้แก้ไข ทำให้เสียเวลาหลายเดือน การเตรียมพยานเอกสารตั้งแต่ต้นยังช่วยให้เจรจาไกล่เกลี่ยในศาลได้เปรียบ

สรุปสั้น

เลือกศาลที่จำเลยมีภูมิลำเนาหรือที่มูลคดีเกิด ร่างคำฟ้องพร้อมคำขอท้ายฟ้อง แนบเอกสารหลักฐานและบัญชีระบุพยาน วางค่าขึ้นศาล (คดีมีทุนทรัพย์ไม่เกิน 50 ล้านบาท ร้อยละ 2 แต่ไม่เกิน 200,000 บาท) แล้วยื่นที่ศาลหรือผ่านระบบ e-Filing ของศาลยุติธรรม

เอกสารที่ต้องเตรียม

สัญญา ใบแจ้งหนี้ หลักฐานการชำระ หนังสือทวงถามและใบตอบรับ
หนังสือรับรองบริษัทหรือสำเนาบัตรประชาชนของคู่ความ และหนังสือมอบอำนาจ
เอกสารภาษาต่างประเทศต้องมีคำแปลภาษาไทยรับรองความถูกต้อง

ขั้นตอน

1
ประเมินคดีและอายุความ
ตรวจว่ามีพยานหลักฐานพอพิสูจน์หรือไม่ และคดียังไม่ขาดอายุความ พร้อมประเมินว่าจำเลยมีทรัพย์ให้บังคับคดีได้
2
เลือกศาลที่มีเขตอำนาจ
ยื่นต่อศาลที่จำเลยมีภูมิลำเนา หรือศาลที่มูลคดีเกิดในเขต ทุนทรัพย์ไม่เกิน 300,000 บาทอาจเป็นคดีมโนสาเร่ที่ขั้นตอนเร็วกว่า ส่วนคดีแรงงาน ภาษี หรือทรัพย์สินทางปัญญามีศาลชำนัญพิเศษ
3
ร่างคำฟ้องและคำขอท้ายฟ้อง
เล่าข้อเท็จจริงตามลำดับเวลา อ้างเอกสารเป็นหมายเลข และขอให้ชัด เช่น ให้ชำระเงินต้น ดอกเบี้ย และค่าฤชาธรรมเนียม
4
วางค่าขึ้นศาลและยื่นฟ้อง
ค่าขึ้นศาลร้อยละ 2 ของทุนทรัพย์ส่วนที่ไม่เกิน 50 ล้านบาท (ไม่เกิน 200,000 บาท) และร้อยละ 0.1 ส่วนที่เกิน พร้อมค่านำหมายส่งสำเนาคำฟ้องให้จำเลย
5
เตรียมนัดไกล่เกลี่ยและสืบพยาน
ในนัดแรกศาลจะพยายามให้คู่ความเจรจากันก่อน ถ้าไม่สำเร็จจึงชี้สองสถานหรือนัดสืบพยาน ต้องยื่นบัญชีระบุพยานและส่งสำเนาเอกสารตามกำหนด