รับมือสรรพากรเรียกตรวจและอุทธรณ์การประเมิน

เงินที่จ่ายชดเชยลูกค้าตามข้อตกลงประนีประนอมหรือคำพิพากษา โดยหลักถือเป็นรายจ่ายเพื่อกิจการได้หากเกี่ยวเนื่องกับการประกอบธุรกิจปกติและมีหลักฐานครบ ทั้งสัญญาประนีประนอม คำพิพากษา หลักฐานการจ่ายเงิน และเอกสารที่แสดงว่าความเสียหายเกิดจากสินค้าหรือบริการของกิจการ ปัญหาที่พบบ่อยคือจ่ายเป็นเงินสดโดยไม่มีเอกสารรับเงินที่ระบุมูลเหตุ ทำให้ถูกตัดเป็นรายจ่ายไม่ได้

ค่าปรับและเบี้ยปรับตามกฎหมายเป็นรายจ่ายที่กฎหมายภาษีไม่ให้ถือเป็นรายจ่าย ต่างจากค่าเสียหายเชิงแพ่งที่จ่ายให้คู่กรณี การแยกสองก้อนนี้ในบัญชีตั้งแต่วันบันทึกจึงสำคัญ เพราะหากรวมไว้ในบัญชีเดียว ผู้ตรวจมักตัดออกทั้งก้อนแล้วให้กิจการเป็นฝ่ายพิสูจน์กลับเอง

กระบวนการมักเริ่มจากหนังสือขอเอกสารหรือเชิญพบเพื่อชี้แจง ต่อด้วยการออกหนังสือแจ้งการประเมินหากยังเห็นต่าง จากนั้นผู้เสียภาษีมีสิทธิอุทธรณ์ต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ภายในกำหนด และฟ้องต่อศาลภาษีอากรได้เมื่อผลอุทธรณ์ไม่เป็นคุณ ทุกขั้นมีกำหนดเวลาเคร่งครัด การปล่อยให้เลยกำหนดทำให้เสียสิทธิโดยไม่ได้พิจารณาเนื้อหาเลย

ชั้นชี้แจงเป็นชั้นที่ประหยัดที่สุดและมีโอกาสจบเรื่องมากที่สุด ควรส่งเฉพาะเอกสารที่ถูกขอพร้อมคำอธิบายที่อ้างอิงเลขที่เอกสารได้ ไม่ส่งกองเอกสารทั้งหมดโดยไม่จัดชุด และไม่ให้ถ้อยคำที่เกินขอบเขตคำถาม เพราะข้อความที่บันทึกไว้ในชั้นนี้จะติดไปถึงชั้นอุทธรณ์และชั้นศาล

ประเด็นที่ถูกประเมินบ่อยที่สุดมักซ้ำกันไม่กี่เรื่อง ได้แก่ รายจ่ายที่ไม่มีเอกสารรองรับตัวจริง ภาษีซื้อที่นำมาหักโดยใบกำกับไม่ถูกต้อง รายได้ที่รับรู้ต่างช่วงเวลากับที่ยื่นแบบ และเงินสดในมือที่ไม่สัมพันธ์กับรายการขาย เมื่อปิดคดีแล้วเราจะแก้ที่ระบบ ไม่ใช่แก้เฉพาะปีที่ถูกตรวจ

มาตรการที่ได้ผลจริงคือเรื่องพื้น ๆ ที่ทำสม่ำเสมอ ได้แก่ กระทบยอดภาษีขายกับรายได้ทุกเดือน ตรวจใบกำกับภาษีซื้อก่อนบันทึกไม่ใช่ตอนปิดปี เก็บหลักฐานเชิงพาณิชย์ของรายจ่ายก้อนใหญ่ไว้คู่กับใบเสร็จ และสอบทานรายการกับบริษัทที่เกี่ยวข้องกันปีละครั้ง