วีซ่าไทยมีกี่แบบ: แผนที่ภาพรวมสำหรับคนเริ่มค้นข้อมูล

1) เข้าไทยระยะสั้น: ยกเว้นวีซ่าและวีซ่าท่องเที่ยว

พลเมืองหลายประเทศเข้าไทยโดยไม่ต้องขอวีซ่าล่วงหน้าสำหรับการท่องเที่ยวระยะสั้น ภายใต้ข้อตกลงยกเว้นวีซ่า ระยะเวลาที่ได้รับและเงื่อนไขการขยายแตกต่างตามสัญชาติ ต้องตรวจประกาศล่าสุดก่อนเดินทาง

ผู้ที่ต้องการอยู่นานกว่าที่การยกเว้นให้ หรือมาจากประเทศที่ไม่ได้รับยกเว้น ยื่นขอวีซ่าท่องเที่ยวที่สถานทูตไทยในต่างประเทศ ซึ่งส่วนใหญ่เปิดรับผ่านระบบ e-Visa แล้ว

ตัวอย่างที่พบบ่อยคือพลเมืองสหรัฐอเมริกา ซึ่งปัจจุบันอยู่ในกลุ่มที่ได้รับการยกเว้นสำหรับการท่องเที่ยว แต่หากต้องการพำนักยาวหรือเดินทางด้วยเหตุผลอื่น ให้ยื่นผ่านระบบ e-Visa ของกระทรวงการต่างประเทศโดยเลือกสถานทูตหรือสถานกงสุลที่รับผิดชอบพื้นที่พำนักของตน

2) ทำงานและทำธุรกิจ: Non-B บวกใบอนุญาตทำงาน

การทำงานในไทยต้องมีสองสิ่งคู่กันเสมอ: วีซ่า Non-Immigrant B และใบอนุญาตทำงานจากกระทรวงแรงงาน มีเพียงวีซ่าอย่างเดียวไม่พอ นายจ้างในไทยต้องผ่านเกณฑ์ทุนจดทะเบียนและสัดส่วนลูกจ้างไทยด้วย

ผู้ประกอบการที่จะมาติดต่อธุรกิจโดยยังไม่ทำงานประจำก็ใช้ Non-B ประเภทธุรกิจได้ แต่ขอบเขตกิจกรรมที่ทำได้ต่างจากผู้ถือใบอนุญาตทำงาน ต้องแยกให้ชัด

3) ครอบครัวและเกษียณ: กลุ่ม Non-O

วีซ่า Non-O ครอบคลุมผู้ที่มีคู่สมรสหรือบุตรเป็นคนไทย ผู้ที่พึ่งพิงครอบครัว และผู้เกษียณอายุ 50 ปีขึ้นไป แต่ละเหตุผลมีหลักฐานเฉพาะ เช่น ทะเบียนสมรสหรือหลักฐานการเงิน

ผู้เกษียณต้องเลือกเส้นทางการเงินให้ตรงสถานการณ์ ส่วนผู้สมรสต้องเตรียมเอกสารครอบครัวและหลักฐานรายได้ของคู่สมรส รายละเอียดอยู่ในบทความเฉพาะของแต่ละประเภท

4) ทำงานระยะไกลและระยะยาวพิเศษ: DTV, LTR และ Thailand Privilege

วีซ่า DTV ออกแบบสำหรับผู้ทำงานระยะไกลให้นายจ้างต่างประเทศและกลุ่ม soft power พำนักได้คราวละหลายเดือน แต่ห้ามรับงานจากบริษัทไทย ยื่นขอได้จากต่างประเทศเท่านั้น

LTR เหมาะกับผู้มีรายได้สูง ผู้เชี่ยวชาญ และผู้เกษียณที่มีบำนาญมั่นคง ให้สิทธิอยู่ยาวสิบปีพร้อมสิทธิประโยชน์ทางภาษีบางประการ ส่วน Thailand Privilege เป็นโปรแกรมสมาชิกแบบเสียเงินที่ให้วีซ่าระยะยาวโดยไม่ผูกกับงานหรืออายุ

5) อยู่ยาวถาวร: ถิ่นฐานถาวรและสัญชาติ

ผู้ที่ถือวีซ่าเดิมต่อเนื่องหลายปีอาจยื่นขอถิ่นฐานถาวร (PR) ซึ่งเปิดรับสมัครปีละครั้งตามประกาศ และต่อมาอาจขอสัญชาติไทยผ่านกระบวนการของกระทรวงมหาดไทย

ทั้งสองเส้นทางใช้เวลาหลายปีและต้องมีหลักฐานภาษี รายได้ และความสามารถทางภาษาไทย ควรวางแผนตั้งแต่เลือกวีซ่าประเภทแรกเพื่อไม่ให้เสียสิทธิ์สะสมระยะเวลา