อุตสาหกรรม / Industry

บัญชีร้านอาหาร: จัดระบบ Food Cost, Service Charge และ Waste ให้ตรวจย้อนได้

2025-02-04 8 minThai Law & Accounting Team

ร้านอาหารส่วนใหญ่สะดุดเรื่องต้นทุนและเอกสารมากกว่าเรื่องยอดขาย บัญชีที่ให้ตัวเลขรายวันทำให้เจ้าของเห็นปัญหาตั้งแต่ก่อนต้นทุนจะหลุดงบ ส่วนข้อตัดสินใจทางภาษีอย่างฐานภาษีของ service charge, การบันทึก waste และการลงรายรับจาก delivery platform นั้นควรได้คำแนะนำเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนตั้งค่าระบบ

1) ตั้งค่า POS ให้ตรงกับข้อตัดสินใจทางภาษีของคุณ

service charge ที่ระบุแยกบรรทัดในใบเสร็จจะเข้าฐานภาษีหรือไม่ ขึ้นกับการตั้งราคาและข้อเท็จจริงของกิจการแต่ละร้าน — ควรขอคำแนะนำจากนักบัญชีหรือทนายความ แล้วจัดเอกสารให้ตรงกับคำแนะนำนั้น ไม่ใช่เอาตัวเลขที่ circulating กันในอินเทอร์เน็ตมาเป็นฐาน

เมื่อได้ข้อสรุปแล้ว ให้ POS คำนวณตามสูตรเดียวกันทุกใบ หากหน้าร้านคิดอย่างหนึ่ง หลังบ้านคิดอีกอย่าง รายได้และภาษีซื้อจะต่างกันทุกเดือน และยากจะอธิบายในภายหลัง

•ออกใบเสร็จที่แยกบรรทัด service charge ชัดเจน จะตรวจย้อนกับหลักฐานต้นทางได้ง่ายขึ้น
•เก็บตัวอย่างใบกำกับภาษีประจำวันไว้ก่อนปรับค่าตั้ง POS
•ตรวจสอบว่าสัดส่วนภาษีซื้อของวัตถุดิบยังสมเหตุสมผลกับยอดซื้อจริง

2) บันทึก Waste รายวันให้เอกสารชัดเจน

รายจ่ายวัตถุดิบต้องสัมพันธ์กับรายรับ ถ้าของที่ซื้อมาหายไปทั้งที่ยังขายไม่หมด ต้องมีหลักฐานการทิ้ง เช่น waste log ที่มีลายเซ็นผู้ควบคุมและภาพถ่าย มิฉะนั้นรายจ่ายส่วนนั้นเสี่ยงถูกตัดออก

ใช้แบบฟอร์ม waste ที่ทำซ้ำได้ทุกวัน จะเป็นสเปรดชีตหรือฟังก์ชัน waste tracking ในระบบ POS ก็ได้ แต่ต้องตั้งผู้รับผิดชอบให้ชัดเจน

3) ลงรายรับ delivery แบบ gross แล้วจัดค่านายหน้าเป็นรายจ่ายแยก

ยอดที่แพลตฟอร์มโอนเงินเข้ามักเป็นราคาขายหลังหักค่านายหน้าและค่าธรรมเนียมของผู้ให้บริการ บัญชีที่ตรวจได้ควรลงรายรับเป็นยอด gross ทั้งจำนวน แล้วลงค่านายหน้าและค่าธรรมเนียมเป็นรายจ่ายคนละรายการ

ถ้าลงเฉพาะยอดสุทธิ รายได้จริงและภาษีซื้อจะคลาดเคลื่อนจากที่เกิดขึ้น และกระทบต่อการยื่นเอกสารทางการเงินในภายหลัง

4) ตัวชี้วัดประจำเดือนที่ควรได้จากสำนักบัญชี

dashboard ประจำเดือนของร้านอาหารควรมี food cost %, prime cost %, average check, ยอดขายต่อพื้นที่ และแนวโน้มห้าเดือนย้อนหลัง ส่วนที่ควร flagged ว่าผิดปกติตั้งจากงบประมาณของร้านเอง เพราะโครงสร้างค่าใช้จ่ายของแต่ละร้านไม่เท่ากัน

สรุป

บัญชีร้านอาหารที่ดีต้องทำให้เจ้าของอ่านตัวเลขสำคัญได้เร็วในทุกเช้า ไม่ใช่รอปิดงบสิ้นปี (สอบถามเจ้าหน้าที่เพื่อขอใบเสนอราคา รวมการตรวจสอบ POS รายสัปดาห์)

แหล่งอ้างอิงทางการ

ข้อมูลกฎหมายและภาษีเปลี่ยนแปลงได้ โปรดตรวจสอบกับหน่วยงานหรือปรึกษาทีมเราก่อนตัดสินใจ

ติดต่อขอคำปรึกษา

คำถามที่พบบ่อย

ร้านเล็ก ยอด 1 ล้าน/ปี ยังต้องจด VAT ไหม?+

ไม่บังคับ (เกณฑ์ 1.8 ล้านบาท) แต่หากรับลูกค้าบริษัทที่ขอใบกำกับภาษี การจดสมัครใจช่วยไม่ให้เสียลูกค้า

Tip แบ่งพนักงาน ต้องเข้า payroll ไหม?+

ทิปที่ลูกค้าจ่ายเข้าร้านแล้วร้านจ่ายให้พนักงานในฐานะนายจ้าง ถือเป็นเงินได้เนื่องจากการจ้างแรงงานตามมาตรา 40(1) ตามข้อหารือกรมสรรพากร กค 0702/3278 (17 เมษายน 2556) — ต้องคำนวณหัก ณ ที่จ่ายและยื่นในรอบ ภ.ง.ด.1 ของเดือนที่จ่าย ส่วนทิปที่ลูกค้าจ่ายให้พนักงานโดยตรงยังไม่มีข้อหารือรองรับ ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญเป็นรายกรณี

ค่าเช่าร้านต้องหัก WHT กี่ %?+

ค่าเช่าอสังหาริมทรัพย์หัก 5% ยื่น ภ.ง.ด.3 (บุคคล) หรือ ภ.ง.ด.53 (นิติบุคคล) ทุกวันที่ 7 ของเดือนถัดไป