คดีสิ่งแวดล้อมและข้อพิพาทโรงงาน ทั้งฝั่งชุมชนและฝั่งผู้ประกอบการ ในสกลนคร

สกลนครมีฐานเศรษฐกิจจากข้าว โคเนื้อ ผ้าครามย้อมมือ และการเป็นเมืองศูนย์กลางการศึกษาของอีสานตอนบน ครัวเรือนจำนวนมากมีรายได้จากสมาชิกที่ไปทำงานต่างจังหวัดหรือต่างประเทศ งานกฎหมายที่พบจึงกระจุกอยู่ที่หนี้ครัวเรือน มรดกที่ดินซึ่งทายาทกระจายกันอยู่หลายจังหวัด และข้อพิพาทเรื่องแนวเขตที่ดินระหว่างญาติที่ใช้ประโยชน์ร่วมกันมานาน

ที่ดินรอบหนองหารและพื้นที่ลุ่มโดยรอบมีทั้งที่งอกริมน้ำ ที่สาธารณประโยชน์ที่ชาวบ้านใช้เลี้ยงสัตว์ และแปลงที่ออกเอกสารสิทธิไว้นานจนแนวเขตจริงเคลื่อนจากรูปแผนที่ ข้อพิพาทที่ขึ้นสู่ศาลจึงมักเริ่มจากการรังวัดใหม่แล้วพบว่าเนื้อที่ขาดหายหรือทับซ้อนกับเพื่อนบ้าน คดีลักษณะนี้ตัดสินด้วยหลักฐานการครอบครองและสารบบที่ดินมากกว่าคำบอกเล่า

ครัวเรือนที่มีสมาชิกไปทำงานต่างประเทศมักส่งเงินกลับมาซื้อที่ดินหรือปลูกบ้านโดยใส่ชื่อญาติไว้ก่อน เมื่อความสัมพันธ์เปลี่ยนหรือผู้ถือชื่อเสียชีวิต ทรัพย์นั้นกลายเป็นข้อพิพาทที่พิสูจน์ยากเพราะไม่มีเอกสารรองรับ การเก็บหลักฐานการโอนเงิน สัญญากู้ยืม หรือหนังสือแสดงเจตนาไว้ตั้งแต่ต้นจึงเปลี่ยนผลของคดีได้อย่างมีนัยสำคัญ