คดีสิ่งแวดล้อมและข้อพิพาทโรงงาน ทั้งฝั่งชุมชนและฝั่งผู้ประกอบการ ในลำพูน

ลำพูนเป็นจังหวัดเล็กที่สุดในภาคเหนือแต่มีนิคมอุตสาหกรรมภาคเหนือตั้งอยู่ที่อำเภอเมือง ทำให้มีโรงงานอิเล็กทรอนิกส์และชิ้นส่วนแม่นยำที่ถือหุ้นโดยผู้ลงทุนญี่ปุ่นจำนวนมาก งานกฎหมายที่พบจึงเป็นคู่ขนานสองสาย คือ งานบริษัทต่างชาติ ใบอนุญาตทำงาน สิทธิประโยชน์ส่งเสริมการลงทุน กับงานชุมชนดั้งเดิมเรื่องที่ดินและมรดกในเขตเกษตรลำไย

โรงงานในนิคมส่วนใหญ่ใช้แรงงานตามฤดูกาลผสมกับพนักงานประจำ และมีการโอนย้ายสายการผลิตระหว่างประเทศเป็นระยะ เมื่อบริษัทแม่ตัดสินใจย้ายฐาน ลูกจ้างในลำพูนมักได้รับแจ้งช่วงสั้น ๆ ข้อพิพาทที่ตามมาจึงเป็นเรื่องเงื่อนไขการเลิกจ้าง การนับอายุงานของผู้ที่เคยย้ายระหว่างบริษัทในเครือ และสิทธิที่เกิดจากข้อตกลงสภาพการจ้างที่ทำไว้เดิม

นอกเขตนิคม พื้นที่อำเภอบ้านโฮ่ง ป่าซาง และลี้ เป็นแหล่งลำไยที่ถือครองที่ดินสืบทอดกันมานาน หลายแปลงยังเป็นชื่อบรรพบุรุษที่เสียชีวิตไปแล้วโดยไม่เคยตั้งผู้จัดการมรดก เมื่อจะขาย จำนอง หรือขอสินเชื่อเพื่อการเกษตรจึงติดขัด และมักพบว่าผู้ครอบครองจริงกับชื่อในเอกสารเป็นคนละคนมาสองถึงสามรุ่น