สินเชื่อธุรกิจ หลักประกัน และการปรับโครงสร้างหนี้ ในร้อยเอ็ด

ร้อยเอ็ดเป็นจังหวัดข้าวหอมมะลิทุ่งกุลาร้องไห้ มีโรงสี สหกรณ์การเกษตร และผู้รวบรวมข้าวเป็นผู้เล่นหลักในห่วงโซ่ ธุรกรรมส่วนใหญ่ยังอาศัยความไว้ใจและใบชั่งกระดาษ ทำให้ข้อพิพาทเรื่องปริมาณ ความชื้น และการค้างชำระค่าข้าวเกิดขึ้นทุกฤดูเก็บเกี่ยว งานกฎหมายในพื้นที่จึงเน้นการวางเอกสารซื้อขายผลผลิตและการเรียกเก็บหนี้ตามฤดูกาล

เกษตรกรจำนวนมากกู้ยืมเพื่อลงทุนต้นฤดูโดยใช้ที่ดินเป็นหลักประกัน ทั้งกับสถาบันการเงินและผู้ให้กู้ในท้องถิ่น สัญญาที่ทำกับผู้ให้กู้นอกระบบบางฉบับเขียนเป็นการขายฝากซึ่งมีผลทางกฎหมายรุนแรงกว่าการจำนอง เพราะกรรมสิทธิ์โอนไปทันทีและต้องไถ่คืนภายในกำหนด ผู้กู้ที่เข้าใจว่าเป็นเพียงการค้ำประกันมักเสียที่ดินไปเมื่อพ้นกำหนดโดยไม่ทันตั้งตัว

เมืองร้อยเอ็ดยังเป็นศูนย์บริการสุขภาพและการศึกษาของพื้นที่โดยรอบ มีคลินิก โรงเรียนเอกชน และหอพักจำนวนมากที่ดำเนินการในรูปแบบกิจการครอบครัว เมื่อกิจการเติบโตขึ้น ปัญหาที่ตามมาคือโครงสร้างการถือหุ้นที่ไม่ชัดเจนระหว่างพี่น้อง การไม่มีสัญญาจ้างพนักงานเป็นลายลักษณ์อักษร และการใช้ที่ดินของครอบครัวโดยไม่มีสัญญาเช่ารองรับ